TÜRKİYE KIYILARI 02 SONUÇ BİLDİRGESİ

05-08 Kasım 2002, DESEM - Dokuz Eylül Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi, İzmir

 
· Coğrafik, jeolojik, biyolojik, sosyal ve ekonomik açılardan değişiklikler gösteren kıyı alanlarımızın, Ülkemizin ekonomik ve kültürel gelişmişliği, insanlarımızın bugünkü ve gelecekteki refah ve mutlulukları açılarından büyük önem taşıdığının bilincinde olarak;
· Özellikle son 20 yılda, bölgesel, ulusal ve yerel düzeylerde çeşitli çabalar olmasına karşın kıyı alanlarımızın iyi yönetilmediğini, yanlış alan kullanımlarının ve kullanım çelişkilerinin hem ekonomik gelişmeyi olumsuz etkilediğini, hem de doğal kaynaklara, çevresel ve kültürel değerlere zarar verdiğini izleyerek;
· Genel olarak kıyı alanlarımızın, ve özellikle doğal, kültürel ve ekolojik önemleriyle öne çıkan duyarlı kıyı alanlarımızın yönetimi için, Ülkemizde bugün çeşitli araçlar bulunmasına karşın bunların yeterince etkili kullanılamamasından üzüntü duyarak;
· Kıyı alanlarının korunması için bir çok yasal düzenlemeler bulunmasına karşın bunların, gerektiği gibi uygulanamamaları sonucu yaptırım güçlerinin sınırlı kaldığını görerek;
· Kıyı alanlarımızın iyi yönetilebilmesi için gerekli veri ve bilgilerin ülke genelinde yeterli olmaktan çok uzak olduğunu, mevcut bilgilere erişmenin de zor olmasının çok önemli bir sorun oluşturduğunu bilerek;
· Parlamento, hükümet, kamu yöneticisi, yerel yönetici ve genel halk olarak tüm düzeylerde, kıyı alanlarımız ve denizlerimize ilgi ve bilgi düzeylerinin düşük olduğunu, bu çok değerli kaynakların iyi yönetilmesi ve korunması doğrultusundaki bilincin zayıf olduğunu, ve bu bilincin oluşmasını ve gelişmesini amaçlayan eğitim etkinliklerinin yeterli olmadığını, bu bağlamda yerel halkın eğitimi ve koruma bilincinin oluşturulması doğrultusunda yarar sağlayacak "kıyı ve deniz doğal yaşam müzesi", "akvaryum" gibi halkın ziyaretine açık yerlerin ülkemizde bulunmadığını saptayarak;
· İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin İzmir Körfezi'nin temizlenmesi, İzmir Kenti'nin deniz kenti kimliğinin geliştirilmesi ve denize bitişik ön kıyı alanlarının kamu yararına kullanılmasına yönelik çabalarının olumlu sonuçlarını görmekten mutluluk duyarak,

Biz, Türkiye'nin Kıyı ve Deniz Alanları IV. Ulusal Konferansı'na (5-8 Kasım 2002, DESEM Salonları, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir) katılan ve çeşitli kesimleri temsil eden delegeler, aşağıda belirtilenlerin ivedilikle gerçekleştirilmelerinin gerekli olduğunu kamuoyunun bilgisine sunmada görüş birliğindedirler:

1. Kıyı yönetiminin başarılı olması için kıyı alanının özelliklerine duyarlı olmak, bütüncül yaklaşım, zamansal süreklilik, edinilen yeni bilgiler sonrasında oluşan koşullara uyarlanabilmek, geçmişte oluşan kıyı ve kent kimliklerini zenginleştirmek, kıyı ve deniz kültürünün gelişmesine katkıda bulunmak çok önem taşımaktadır.
2. Kıyı kentlerinde kıyı yönetimi için yerel yönetim düzeyinde kurumsal düzenlemeler yapılmalıdır. Bu düzenlemeler kurumlar arası eşgüdüm ve işbirliğini geliştirmeli, güvenilir bilginin oluşturulması ve paylaşılmasını kolaylaştırmalı, katılımcı yönetime olanak vermelidir. Bu kurumsal düzenleme için yasal dayanak sağlanmalıdır.
3. Yerel halkın, gerek merkezi hükümet gerekse belediyeler tarafından gerçekleştirilen kıyı yönetimine katılmasını ve katkısını sağlayacak kurumsal yapı kurulmalıdır. Yerel Gündem 21 projesi kapsamında halkın katılımı ve katkısı için oluşturulan düzenlemeler geliştirilmeli ve bunların kalıcı olmaları için yasal çerçeve oluşturulmalıdır.
4. Halkın, özellikle çocukların ve gençlerin deniz sevgilerinin ve doğal yaşam üzerine bilgilerinin geliştirilmesi için büyük kıyı kentlerimizde, belediye, üniversite ve özel sektör işbirliğiyle büyük ölçekli akvaryumların kurulması yararlı görülmektedir.
5. Kent içinde kalmış ticari limanların, halkın deniz kültürünün geliştirmesine katkıda bulunacak müze, sergi, eğitim seminerleri, su ve sualtı sporları gibi etkinliklerin gerçekleştirilmesine olanak verecek düzenlemelerle zenginleştirilmeli ve halk için bir dinlence merkezi durumuna getirilmelidir.
6. Kıyı belediyeleri, ülkemizde sık sık uygulanan kıyıyı doldurarak alan kazanma işleminden çok zorunlu durumlar dışında kaçınmalarıdır. Kıyı kentlerinin yerleşim alanlarına bitişik kumsal, kumul, sulak alan gibi doğal alanlar korunmalı, ve bu alanlar kenti zenginleştiren, kamuya açık dinlence alanları olarak düzenlenmelidir.
7. Özel n itelikteki kıyı ve deniz alanlarının belirli adlar verilerek korunması çabaları yanısıra, ülke genelinde uygulanacak koruma stratejileri belirlenmeli, çevreye ve doğal kaynaklara etkisi yüksek düzeydeki yatırımları düzenleyen Bakanlık'ların eylem planlarında bu koruma stratejilerinin etkili olması sağlanmalı, projelerin yer seçimi, tasarım, uygulama ve işletme aşamalarında tüm koruma önlemleri bütünleşik anlayışla gözetilmeli ve uygulanmalıdır.
8. Büyük Kanal Projesinin tamamlanmasından sonra İzmir Körfezi'nin su, taban çamuru ve canlı yaşamının kirlilik düzeylerini izleme çalışmaları genişletilerek sürdürülmeli, sonuçlar halka duyurulmalı, halk sağlığı açısından gerekli olan düzenlemeler yapılmalı ve önlemler alınmalıdır.